WHO’s Dr Maria Rebollo Jaamummaa Lagaa Dhabamsiisuu Ilaalchisee

Dhaabbata Fayyaa Addunyaatti Hoggantuu Sagantaa Dhabamsiisuu Onchocerciasis Addunyaa ta’uun, Dr Maria Rebollo qabsoo jaamummaa lagaa qajeelchuuf gargaaraa jiru. Niijar Afrikaa keessatti biyya jalqabaa WHOn dhibee kana dhabamsiisuu ishee mirkaneesse ta’uu ishee beeksisuun, biyyoonni biroo akkamitti tarkaanfii Niijar hordofuu akka danda’an ibsiteetti. Gaaffii fi deebii Jumana Farouky Waggaa 50 dura, balaliʼaan xinnoo tokko gandoota Niijer keessa...

Haala Qilleensaa fi Fayyaa Ilaalchisee Dhugaa Saffisaa Shan

Rakkoon qilleensaa akkuma hammaataa dhufeen dhiibbaan inni fayyaa keenya irratti qabus hammaataa dhufeera. Gabaasni haaraan WHO baase tarkaanfiin hatattamaa akka barbaachisu ibsa. Gabaasa kana keessaa wantoota keenya kanneen gurguddoo ta’an shan tarreessina. Rakkoon qilleensaa akkuma hammaataa dhufeen dhiibbaan inni fayyaa keenya irratti qabus hammaataa dhufeera. Gabaasni haaraan WHOn baase tarkaanfiin hatattamaa akka barbaachisu ibsa. Gabaasa...

Bimmee (Bookee busaa)

Bara darbe namoonni dhukkuba dengue qabamuu isaanii gabaafame sadarkaa olaanaa irra ga’uu isaatiin — biyyoonni tokko tokkos ganna kana deebi’anii saffisa sodaachisaa ni argu jedhamee eegama – saayintistoonni hoomaa awwaannisaa baakteeriyaadhaan qabame fayyadamuun tamsa’ina dhukkubichaa saffisiisaa jiru. Jumaana Faaruukiitiin Awwaannisni kun uumama addunyaa kanarraa lubbuu namaa galaafatu ta’uun kan beekamu yoo ta’u, dhukkuboota bineensota biroo...

Namoonni gara miliyoona 50 ta’an qilleensa fooyya’aa argachuuf tattaafatu.

Agarsiisa tokkummaa kanaan dura hin argamneen, ogeeyyiin fayyaa, dhukkubsattoonni, leelliftoonni, bakka bu’oonni dhaabbilee hawaasa siivikii fi namoonni dhuunfaa miliyoona 47 ol ta’an faalama qilleensaa hir’isuu fi fayyaa namootaa dhiibbaa hamaa irraa eeguuf tarkaanfii hatattamaa akka fudhatamu waamicha sagalee guddaa qabu mallatteessaniiru. Faalamni qilleensaa balaa naannoo fayyaa namaa irratti miidhaa guddaa geessisan keessaa isa tokko yoo...

Faalama Qilleensa Naannoo

Faalamni qilleensaa naannoo mana keessaa ykn alaa keemikaala, fiizikaalaa ykn baayoloojii amala uumamaa qilleensaa fooyyessa kamiinuu faaluudha. Meeshaaleen gubaa manaa, konkolaattonni mootoraa, dhaabbileen industirii fi ibiddi bosona madda faalama qilleensaa barame dha. Faalamtoonni fayyaa hawaasaa guddaa yaaddoo ta’an, xixiqqoo, kaarboon monoksaayidii, ozoonii, naayitiroojiinii daayi’oksaayidii fi salfar daayi’oksaayidii kan dabalatudha. Faalamni qilleensaa alaa fi mana keessaa...

WHO tamsa’ini dhibee Vayirasii Koroonaa Sadarkaa yaaddeessaa irra gahuu ibse

Vaayirasichi hanga ammaa biyyoota 48 keessatti argamuu mirkanaahee jira. Dabalataanis Chaayinaan alatti lakoofsi namoota haarayatti vaayirasichaan qabamanii ammoo, yeroo jalqabatiif lakoofsa namoota Chaayinaa keessatti vaayirasichaan haarayatti qabaman kan caale tahuu gabaafame. Daayrektarri Dhaabbata Fayyaa Addunyaa Dr. Tedroos Adihanom ibsa Khamiisa har’aa kenneen, biyyoonni Addunyaa tamsa’ina Vayirasicha ittisuudhaaf hatattamaan tarkaanfii cimaa yoo kan hin fudhanne tahe,...

Dhibeen Koronaa Vaayirasii daddarbu

Dhibeen Koronaa, Chaayinaan guutuu biyyattii keessatti, buufataalee xiyyaaraa, Baabura fi konkolaataa dbalatee iddoowwan daldalaa keessatti keellaa too’annoo dhaabuun namoota Vaayirasichaan qabaman adda baasuuf kan carraaqaa jirtu tahuu gabaafame. Naannawa biyyattii Hubei jedhamu kan jalaqaba Vayirasichi keessatti mulidhatetti labsiin yeroo muddama kan labsame yoo tahu, ogeeyyonni fayyaa humna waraana biyyattii 450 ol gara magaalaa Wuhan kan...

Namni tokko nama biraatiif dhiiga kennuu ykn fudhatuuf gosa dhiigaa isa kamtu taha?

Namni dhiigni isaa A+ tahe âž–A+, AB+ kennuu danda’a. âž– A+, A-, O+, O- irraa immoo fudhatuu ni danda’a   Namni dhiigni isaa AB+ tahe âž–AB+ qofaaf kennu danda’a âž–Gosa dhiigaa hunda irraa fudhatu danda’a.   Namni dhiigni isaa O+ tahe âž– O+, A+, B+, AB+  ni kenna âž– O+, O- tahe irra immoo fudhatuu...

Daarektarri Olaanaa WHO: Biyyoonni miseensa ta’an Yaa’ii Fayyaa Addunyaa seena qabeessa ta’e irratti WHO fi fayyaa addunyaaf kutannoo qaban irra deebi’anii mirkaneessan

Daarektarri Olaanaa WHO Dr Tedros Adhanom waadaa Biyyoonni Miseensota Dhaabbatichaa agarsiisan kanneen gara torban lamaa walgahii torban lamaa keessatti addunyaa nageenyaafi fayyaa taasisuuf tarkaanfiiwwan seena qabeessa fudhatan galateeffataniiru. Waliigaltee addunyaa jalqabaa addunyaa weerara dhukkuba gara fuula duraa irraa nageenya akka qabdu gochuu fi deeggarsa maallaqaa Dhaabbata Fayyaa Addunyaaf taasifamu dabaluun, Yaa’ii Fayyaa Addunyaa Torbaatamii saddeetffaa,...

Marii Fayyaa Nageenya Nyaataa

Gaafa 2-4 June 2025tti, Kutaan Nyaataa fi Nageenya Nyaataa Dhaabbata Fayyaa Addunyaa (WHO) Guyyaa Nageenya Nyaataa Addunyaa bara 2025 sababeeffachuu fi mata duree duula bara kanaa: Nageenya nyaataa: saayinsii hojiidhaan qorachuuf marii Fayyaa WHO Nageenya Nyaataa irratti qopheessaa jira. Weebinaaroonni sadii walduraa duubaan gaggeeffaman kun akkaataa saayinsii nageenya nyaataa irratti guddina akka oofu kan ibsu...